“Er is een overtuiging dat het wereldwijde BBP op de een of andere manier beperkt is tot 100 biljoen dollar. AI gaat ervoor zorgen dat die 100 biljoen dollar uitgroeit tot 500 biljoen.” — Jensen Huang
Het Tijdperk van het Biljoen-Dollarbedrijf: Transformatie van de Wereldwijde Markten
In het begin van de 20e eeuw verwonderden financiële krantenkoppen zich over de ongekende omvang van US Steel, het eerste bedrijf ooit met een waardering van 1 miljard dollar. Op dat historische moment in 1901 was dit bedrag onvoorstelbaar—een cijfer zo immens dat tijdgenoten opmerkten dat het “amper te berekenen viel.” Nu, ruim een eeuw later, heeft de financiële wereld dergelijke getallen niet alleen berekend, maar zijn ze ook genormaliseerd, zelfs op veel grotere schaal.
Tegenwoordig is de lat voor ontzagwekkende bedrijfswaarderingen verschoven van miljarden naar biljoenen. Er zijn nu 11 beursgenoteerde bedrijven met een marktkapitalisatie van meer dan 1 biljoen dollar. Het enorme verschil tussen een mensenleven en zulke getallen kan op deze speelse manier worden geïllustreerd: Als iemand elke seconde een dollar zou verdienen, zou het tot het jaar 33.168 duren om biljonair te worden. Het moge duidelijk zijn dat beleggers die winst verwachten van biljoen-dollarbedrijven moeten uitgaan van een bedrijfssnelheid die veel verder reikt dan enkele seconden.
De Biljoen-Dollar Droom Rechtvaardigen: Kunnen Bedrijven Bijbenen?
Een belangrijke uitdaging voor analisten en investeerders is: Zijn deze historische waarderingen logisch? Om dit te beantwoorden, hanteren experts zoals de NYU-financeprofessor Aswath Damodaran een soort omgekeerde discounted cashflow-analyse. Deze benadering schat de jaarlijkse omzet die bedrijven in de toekomst moeten behalen om hun huidige waarderingen te rechtvaardigen.
De meest ambitieuze prognoses zijn voor bedrijven als Tesla, dat in 2030 minstens 2,2 biljoen dollar jaaromzet moet genereren. Damodaran zelf noemt dit “het grensgebied van het mogelijke opzoeken”. Ter vergelijking: Nvidia’s doelstelling lijkt slechts iets minder ontmoedigend, met een omzetdoel van 590 miljard dollar per jaar in datzelfde jaar—een cijfer dat Damodaran omschrijft als “mogelijk en geloofwaardig”, maar nog steeds een enorme sprong vergeleken met de huidige inkomsten van welk bedrijf dan ook.
Ter illustratie: het eens zo machtige US Steel, dat de wereld in 1901 verbaasde, was omgerekend voor inflatie ongeveer 46 miljard dollar waard. Vandaag meldt men dat OpenAI probeert 100 miljard dollar op te halen in één private kapitaalronde—meer dan het dubbele van US Steel’s waarde, maar dan in één financieringsronde, en niet de waarde van het hele bedrijf. SpaceX doet daar een schepje bovenop en zou geld ophalen op een waardering van 800 miljard dollar, met als doel 1,5 biljoen na een beursgang. Zelfs Anthropic, een openbaar nut AI-bedrijf, zet kleine stapjes richting een geschatte beurswaarde van 300 miljard dollar.
De Eenhoorns, Centicornen en Verder: Evolutie van Waarderingen bij Private Bedrijven
Pas iets meer dan tien jaar geleden, in 2013, bedacht de techgemeenschap de term “eenhoorn” voor een startup met een waardering van 1 miljard dollar—destijds een zeldzame en bijna magische mijlpaal. Die drempel werd snel achterhaald. Nu zien we de opkomst van “centicornen”—private bedrijven met een waarde van 100 miljard dollar of meer—wat de grenzen voor mogelijk in de private markt verder oprekt.
Het meest extreme voorbeeld van marktdurf is misschien wel Thinking Machines, een AI-startup die eerder dit jaar 2 miljard dollar ophaalde in één seedronde. Ter vergelijking: dat benadert het beruchte mijlpaalbedrag van US Steel uit 1901, hoewel dat bedrag niet gecorrigeerd is voor inflatie. Deze omvang van seed-financiering toont aan hoe ver de markten zijn gekomen—en hoezeer de risicobereidheid is gegroeid—de afgelopen honderd jaar.
Zullen Biljoen-Dollarbedrijven Hun Waarde Waarmaken?
Bij al deze duizelingwekkende cijfers rijst een fundamentele vraag: Zullen deze bedrijven ooit samen de biljoenen dollars aan omzet genereren die deze torenhoge waarderingen rechtvaardigen? Gemeten als “dollars per seconde” lijkt de uitdaging onoverkomelijk. Toch klinkt de recente uitspraak van de leiding van ChatGPT na in de oren van investeerders: “Ik denk dat de vraag naar intelligentie vrijwel oneindig is.” Als de markt honger naar innovatie en kennis echt grenzeloos is, bestaat misschien ook een grenzeloze vraag naar aandelen in deze nieuwe wereld.
Amerika’s Eenhoornfabriek: Schaal en Wereldwijde Concurrentie
Als we naar de Amerikaanse technologiesector kijken, zien we duidelijk dat het land wereldwijd aan de leiding gaat als fabriek voor waardevolle startups. De Verenigde Staten telt 712 eenhoorns, samen gewaardeerd op een indrukwekkende 2,9 biljoen dollar. Ter vergelijking: China—misschien wel de grootste technologische concurrent wereldwijd—heeft slechts 157 eenhoorns. De innovatie kent geen pauze: alleen al in 2025 zijn er 80 nieuwe Amerikaanse eenhoorns opgericht, wat wijst op een versnelling van het ondernemerschap ondanks onrust op de bredere markten.
Regulering en Boetes: Europa Spekt de Kas met Amerikaanse Techgiganten
Hoewel Europa achterblijft in het voortbrengen van eigen techreuzen—slechts 14 bedrijven die de afgelopen vijftig jaar in Europa zijn opgericht hebben een marktkap van meer dan 10 miljard dollar gehaald, tegenover 241 in de VS—hebben Europese overheden elders een lucratieve inkomstenbron gevonden: boetes. In 2024 verdiende de EU naar verluidt meer aan boetes voor Amerikaanse techbedrijven dan aan de gezamenlijke winst van alle beursgenoteerde Europese internetbedrijven. Deze regulatoire aanpak beïnvloedt de machtsbalans op de wereldwijde technologiemarkt, waarbij Amerikaanse innovatie blijft domineren, maar wel tegen aanzienlijke kosten opgelegd door niet-Amerikaanse jurisdicties.
Het Tweesnijdend Zwaard van Kunstmatige Intelligentie
Zelfs nu investeerders massaal geld steken in kunstmatige intelligentie, zijn er veel vragen over de risico’s. Schuldpapier van gevestigde technologiebedrijven als Oracle wordt nu verhandeld op junk-obligatieniveau, wat twijfel zaait of het kapitaal achter deze revolutie wel solide is. Tegelijkertijd verlegt de zorg zich van prijzen naar werkgelegenheid. De Amerikaanse werkloosheid loopt op en de loongroei vertraagt—factoren die de focus van economische zorgen de komende jaren kunnen verleggen van inflatie naar baanzekerheid.
De Arbeidsmarkt en de Impact van Importheffingen
Recente analyses laten zien dat verstoring van de arbeidsmarkt ongelijk verdeeld is. Kleine bedrijven—die toch al kwetsbaarder zijn door concurrentie en financiële druk—verliezen sneller banen, deels door importheffingen. Hoewel nieuwe studies aantonen dat het werkelijke gemiddelde Amerikaanse tarief slechts ongeveer de helft van het kopcijfer is (dankzij uitzonderingen en vertraagde handhaving), is het slechte nieuws dat vrijwel alle kosten van importheffingen direct op consumenten worden afgewenteld via prijsstijgingen.
Deze cocktail van economische uitdagingen maakt de vooruitzichten voor werknemers complex. De productiviteit stijgt in de VS, maar de uurloonstijging van niet-leidinggevende medewerkers blijft achter, en de kloof wordt steeds groter, vooral nu mondiale toeleveringsketens en automatisering de economische realiteit veranderen. Voor doorsnee Amerikanen lijkt de droom om te delen in de rijkdom van biljoen-dollarbedrijven steeds verder weg.
Culturele en Demografische Tegenwinden
Sociale en culturele trends wijzen ook op bredere veranderingen die het investerings- en werkklimaat beïnvloeden. Volgens recente rapporten neemt het aantal Amerikanen dat voor eigen plezier leest af—een trend die alleen wordt gecompenseerd door het constante percentage volwassenen dat aan kinderen voorleest. Daar bovenop daalt het percentage Amerikaanse gezinnen met kinderen, wat duidt op onderliggende demografische ontwikkelingen die het consumentengedrag op middellange termijn drastisch zullen veranderen.
Ook het entertainment- en leerpatroon van de volgende generatie verandert. Bijna de helft van alle Amerikaanse tieners zegt “bijna nooit” voor hun plezier te lezen, tegen slechts 20% in 1990. Tussen het gemopper over de verdwijnende boekcultuur wijzen voorstanders erop dat platforms als YouTube misschien deels het educatieve gat opvullen—wat duidt op een transformatie in hoe kennis en vaardigheden worden verworven.
Wereldmarkten en de Aantrekkingskracht van Amerikaanse Technologie
Verschuivingen in wereldwijde kapitaalstromen onderstrepen nog eens de aantrekkingskracht van de Amerikaanse technologiesector. De rente op Japanse staatsobligaties is voor het eerst sinds 1999 naar 2% gestegen, wat logisch gezien zou moeten leiden tot het terughalen van Japans kapitaal uit de VS. Toch blijven velen investeren in Amerikaanse AI-aandelen, wat wijst op een sterke voorkeur voor Amerikaanse innovatie, ondanks veranderende prikkels in eigen land.
Opnieuw Waarde Bepalen in een Tijdperk van Overvloed
Zelfs terwijl de activaprijzen de pan uit rijzen, kunnen verrassende inzichten ontstaan als je ze in detail analyseert. Zo kost een Tesla Model 3—volledig vervaardigd met behulp van geavanceerde technologieën—per pond nu minder dan een pond luxe kaas als Camembert. De vergelijking is speels, maar leerzaam: Technologische vooruitgang en schaalgrootte maken producten mogelijk van ongekende verfijning en nut, en dat voor een fractie van de prijs die conventionele wijsheid zou voorspellen.
De Route Vooruit
De vraag blijft: Kunnen de buitengewone bedrijven van vandaag—de bedrijven die kunstmatige intelligentie willen transformeren, transport opnieuw willen vormgeven of pionieren op het gebied van maatschappelijk nut—uiteindelijk de omzet en winst maken die bij hun huidige waarderingen passen? Misschien vereist dit wel een compleet nieuwe benadering van waardecreatie, overvloed en de ongeëvenaarde schaal van het ondernemerschap in de 21e eeuw.
Wel is duidelijk dat wij leven in een tijdperk waarin het voorheen ondenkbare—biljoen-dollarbedrijven, durfkapitaalrondes van 100 miljard en startupwaarderingen die de economie van kleine landen overtreffen—niet alleen mogelijk maar steeds gewoner is geworden. Of de wereldeconomie deze groei kan bijbenen, en of gewone mensen werkelijk zullen profiteren van deze financiële revolutie, is de grote vraag van onze tijd.
